ΧΑΙΝΤΣ ΚΟΥΝΙΟ (1927–2026) – Από τον Αριθμό 109565 στην «Υπηρεσία υπεράνω Εαυτού»

Ο Ροταριανός Χάιντς Κούνιο όχι μόνο δεν θα ξεχαστεί, αλλά θα ζει ανάμεσά μας. Θα παίζει στην αγαπημένη του Ροταριανή οικογένεια – «παρένθεση», όπως συνήθιζε ο ίδιος να λέει – ανάμεσα στους Ροταριανούς, στους φίλους του και σε όσους τον γνώριζαν και τον έζησαν από κοντά. Θα ζει μέσα από το αποτύπωμα, που άφησε με το έργο του και την πολύπλευρη προσφορά του, για μισό αιώνα.

Επιχειρώντας κανείς να σκιαγραφήσει τη Ροταριανή προσωπικό-τητά του και την προσφορά του μέσα στον χρόνο και στην ιστορία του Ρόταρυ, αδυνατεί να βρει τις κατάλληλες λέξεις για να περιγράψει τον απόλυτο εκφραστή του υπηρετείν και την αδιάλειπτη προσφορά του, από όποια θέση κι αν υπηρέτησε τον Όμιλο και το Ρόταρυ για 50 χρόνια.

«Δεν υπάρχουν λόγια…»

Τον Απρίλιο του 2026, σε ηλικία 99 ετών, έφυγε από τη ζωή ο τελευταίος Θεσσαλονικιός άνδρας επιζών από το Άουσβιτς. Την είδηση γνωστοποίησε η κόρη του, Χέλλα Ματαλόν, μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

«Δεν υπάρχουν λόγια… Σήμερα έφυγε ο πατέρας μας για το μεγάλο ταξίδι, αφήνοντας μια μεγάλη κληρονομιά σε όλους μας, παιδιά, εγγόνια, δισέγγονα και κοινωνία. Ο τελευταίος πια Θεσσαλονικιός άνδρας επιζών από το Άουσβιτς. Αφιέρωσε τη ζωή του με πάθος στη διατήρηση της μνήμης. Δεν θα βγει ποτέ από την καρδιά μας. Η καρδιά μας είναι πολύ βαριά.»

Ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης δήλωσε:

«Ο Χάιντς Κούνιο, αυτή η εμβληματική προσωπικότητα, ένας από τους τελευταίους επιζήσαντες του Άουσβιτς, δεν είναι πλέον κοντά μας. Η Θεσσαλονίκη αποχαιρετά με σεβασμό ένα κομμάτι της Ιστορίας της, τον συμπολίτη μας που μετέφερε στις νεότερες γενιές τη φριχτή αλήθεια του Ολοκαυτώματος. Μια αλήθεια που δεσμευόμαστε πως δεν θα αφήσουμε να ξεχαστεί.»

Η Θεσσαλονίκη πριν από τη Θύελλα

Ο Χάιντς Κούνιο γεννήθηκε το 1927 στη Θεσσαλονίκη – την πόλη που αποκαλούνταν «Ιερουσαλήμ των Βαλκανίων» – μέλος μιας από τις ιστορικές εβραϊκές οικογένειες της πόλης. Ο πατέρας του, Σαλβατώρ Κούνιο, είχε ιδρύσει ήδη από το 1917 κατάστημα φωτογραφικού υλικού που θα γινόταν σημείο αναφοράς για τη Θεσσαλονίκη επί γενεές. Ο νεαρός Χάιντς μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον ευρωπαϊκής παιδείας και εμπορικής παράδοσης, με άπταιστη γνώση της γερμανικής γλώσσας- ένα προσόν που αποδείχθηκε αναπάντεχα σωτήριο.

Το Τρένο της 16ης Μαρτίου 1943

Στις 16 Μαρτίου 1943, σε ηλικία μόλις 16 ετών, ο Χάιντς Κούνιο βρέθηκε στο πρώτο τρένο εκτοπισμού από τη Θεσσαλονίκη προς το Άουσβιτς-Μπίρκεναου. Η εμπειρία της άφιξης χαράχτηκε άσβηστα στη μνήμη του, όπως την περιέγραψε ο ίδιος στο ΑΠΕ-ΜΠΕ το 2009:

«Εγώ και η οικογένειά μου βρισκόμασταν στην πρώτη αποστολή, που ξεκίνησε από τη Θεσσαλονίκη. Φτάνοντας στον προορισμό, ζαλισμένοι και εξασθενημένοι, αντικρίσαμε μία εικόνα που παρέπεμπε στην «Κόλαση» του Δάντη. Μαύρος καπνός έβγαινε από τα φουγάρα, άγριες φωνές ακούγονταν από παντού, σκυλιά γάβγιζαν και πυκνό σκοτάδι κάλυπτε τα πάντα. Τότε κατάλαβα ότι κάτι κακό θα μας συνέβαινε.»

Έχασε δεκάδες συγγενείς. Από τους περίπου 46.000 Εβραίους της Θεσσαλονίκης που εκτοπίστηκαν, επέζησε ένα ελάχιστο ποσοστό. Ο ίδιος υπέμεινε δύο χρόνια τα δεινά της απάνθρωπης ναζιστικής μηχανής θανάτου, με τον αριθμό 109565 χαραγμένο στο μπράτσο του. Απελευθερώθηκε το 1945 ζυγίζοντας μόλις 33 κιλά, κυρίως χάρη στη γνώση της γερμανικής γλώσσας που τον έκανε χρήσιμο ως διερμηνέα.

Τη φρικτή αυτή εμπειρία κατέγραψε στο αυτοβιογραφικό βιβλίο του «Έζησα τον θάνατο» (Το Ημερολόγιο του Αριθμού 109565).

Η Επιστροφή – Επιχειρηματίας, Πρωτοπόρος, Άνθρωπος

Μετά τον πόλεμο, ο Κούνιο επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη και ανέλαβε την οικογενειακή επιχείρηση φωτογραφικών ειδών. Ανέπτυξε αποκλειστικές συνεργασίες με τα κορυφαία φωτογραφικά εργοστάσια της Γερμανίας, γινόμενος πρωτεργάτης της εισαγωγής και εμπορίας επαγγελματικού φωτογραφικού εξοπλισμού στη χώρα, πολύ πριν οι ιαπωνικές μάρκες κυριαρχήσουν στην αγορά. Το Κατάστημα Κούνιο αποτέλεσε σημείο αναφοράς για ολόκληρη την πόλη. Το γεγονός ότι ο άνθρωπος που επέζησε κυριολεκτικά στα χέρια των Γερμανών επέλεξε να συνεργαστεί μαζί τους χωρίς μίσος και χωρίς διαμαρτυρία, εντυπωσίαζε βαθιά όσους τον γνώριζαν.

Γεννημένος Ροταριανός – 50 Χρόνια Προσφοράς

Η Ροταριανή πορεία του Χάιντς Κούνιο ταυτίζεται με την ίδια την ιστορία του Ρόταρυ στη Θεσσαλονίκη. Γεννημένος Ροταριανός, συμμετείχε στην πρώτη ομάδα των 12 μελών του Ροταριανού Ομίλου Θεσσαλονίκης που ανέλαβε, με ειδική εντολή του Διοικητικού Συμβουλίου, την ίδρυση και οργάνωση του Ροταριανού Ομίλου Ανατολικής Θεσσαλονίκης.

Η Ροταριανή του διαδρομή:

• Ιδρυτικό μέλος και Μέλος Δ.Σ. από το 1972
• Γραμματέας του Ομίλου, 1988–1989
• Πρόεδρος του Ομίλου Ανατολικής Θεσσαλονίκης, 1989–1990
• Διοικητής της 2484 Ροταριανής Περιφέρειας, 1998–1999

Σε όλα αυτά τα χρόνια, υπηρέτησε με συνέπεια τις αρχές και τις αξίες του Ρόταρυ, με προσφορά συνεχή, αδιάλειπτη και πολύπλευρη.

Η Προεδρική Θητεία, 1989–1990 – «Χαρείτε το Ρόταρυ»

Το σύνθημα του Διεθνούς Ρόταρυ για τη χρονιά της προεδρικής του θητείας ήταν «Χαρείτε το Ρόταρυ». Το έκανε πράξη. Υλοποίησε το σύνθημα και έδωσε την ευκαιρία σε όλους να χαρούν το Ρόταρυ. Στις προγραμματικές του δηλώσεις κατά την ανάληψη της Προεδρίας, ανέφερε:

«Μεταφράστε σε πράξεις τις παροτρύνσεις. Συμπαρασταθείτε στο έργο του Διοικητικού Συμβουλίου. Συμμετέχετε στις συνεστιάσεις. Επικοινωνήστε μεταξύ σας. Αναπτύξτε τη φιλία που προσφέρει το Ρόταρυ και αγκαλιάστε με αγάπη και κα-τανόηση τα προβλήματα των άλλων. Χαρείτε το Ρόταρυ. Θα προσπαθήσω, δίνοντας κάτι από τον εαυτό μου, να οδηγήσω τον Όμιλο σε μια ανοδική πορεία, με σωφροσύνη και συνέπεια, με αγάπη και στοργή για όλα τα μέλη. Με ανθρωπιά και συμπόνια στα κοινωνικά προβλήματα.»

Δεν έδωσε απλώς κάτι από τον εαυτό του. Ξεπέρασε τον εαυτό του. Η χρονιά του σφράγισε την ιστορία του Ομίλου με πλούσιο έργο και λαμπρά επιτεύγματα.

Κοινωνικές Δράσεις & Εκδηλώσεις:

• Φιλοξενία νέων από το Πρόγραμμα Ανταλλαγών (Ιούλιος 1989), με επίσκεψη στο Υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης και στο Δημαρχείο.
• Ροταριανή ενημέρωση με πλήθος μεταφράσεων και δημοσιεύσεων στο εβδομαδιαίο Δελτίο του Ομίλου: «Δοκιμάστε τις ροταριανές σας γνώσεις», «Ροταριανό Λεξικό από το Α ως το Ώ», μηνύματα Προέδρου Διεθνούς Ρότα-ρυ, πρόγραμμα Polio Plus, προβολές slides για τις τέσσερις Λεωφόρους.
• Ταξινόμηση ολόκληρου του αρχείου του Ομίλου με απαράμιλλη εργατικότητα και αμέτρητες ώρες προσωπικής εργασίας.
• Υποτροφίες σε αριστούχους φοιτητές ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Θεσσαλονίκης – θεσμός που συνεχίστηκε επί χρόνια.
• Υποτροφία μεταπτυχιακών σπουδών σε Πανεπιστήμιο της Georgia, ΗΠΑ – επίσης θεσμός για τον Όμιλο.
• Υποτροφίες σε οκτώ αριστούχους φοιτητές στη μνήμη οκτώ Ροταριανών του Ομίλου Ανατολικής Θεσσαλονίκης.
• Ίδρυση του Ροταριανού Ομίλου Καλαμαριάς – επίδοση χάρτας αναγνώρισης – και κοινές εκδηλώσεις των δύο Ομίλων, μεταξύ των οποίων εκδηλώσεις για το Μακεδονικό Ζήτημα με διακεκριμένους επιστήμονες.
• Τελετή βραβεύσεων Έργων Ευποιίας, με ομιλητή τον Πρόεδρο της Ακαδημίας Αθηνών, Άγγελο Βλάχο.
• Ανακήρυξη επίτιμων μελών και Εταίρων Paul Harris επτά διακεκριμένων συμπολιτών, σε ειδική συνεστίαση αφιερωμένη στην 43η επέτειο του θανάτου του ιδρυτή του Ρόταρυ, Paul Harris.
• Εκστρατεία κατά των ναρκωτικών με κοινή εκδήλωση στην Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών (μαζί με το Rotaract), ομιλίες, εκτύπωση

1.000 αφισών και 5.000 αυτο-κόλλητων που διανεμήθηκαν.

• Ευαισθητοποίηση για τη δη-μιουργία Τράπεζας Χορηγών Μυελού των Οστών.
• Αγορά ειδικών οργάνων για την καταπολέμηση της χρόνιας παιδικής ρευματοαρθρίτιδας, αξίας 216.000 δρχ.
• Βράβευση καλλιτεχνών του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος.
• Πανηγυρική εκδήλωση τιμής για τον Αλέκο Λιδωρίκη, ο οποίος το 1932 έγραψε στην «Ακρόπολη» το πρώτο κείμενο για το Ρόταρυ και τον ιδρυτή του Paul Harris.
• Βράβευση του ξενοδοχείου Μακεδονία Παλλάς, του Διευθυντή και ολόκληρου του προσωπικού του – χώρου, που από την ίδρυση του Ομίλου φιλοξενεί τις συνεστιάσεις του.
• Δημιουργία Τοίχου Μνήμης και Ευγνωμοσύνης με ανάρτηση φωτογραφιών των Προέδρων στα γραφεία του Ομίλου.
• Έκδοση Επαγγελματικών Κατηγοριών.

Η Θητεία ως Διοικητής, 1998–1999 – «Ακολούθησε το Ροταριανό σου Όνειρο»

Ξεχωριστή θέση στη Ροταριανή διαδρομή του Χάιντς Κούνιο κατέχει η θητεία του ως Διοικητή της 2484 Ροταριανής Περιφέρειας (που κάλυπτε τότε τη Βόρεια Ελλάδα και γειτονικές Βαλκανικές χώρες). Με το σύνθημα της χρονιάς – «Ακολούθησε το Ροταριανό σου Όνειρο» – ακολούθησε το δικό του Ροταριανό Όνειρο και άφησε τη σφραγίδα του στην ιστορία της Περιφέρειας.

Κατά τη διάρκεια της θητείας του:

• Επισκέφθηκε Ομίλους από την Ελλάδα έως τη Βουλγαρία.
• Οργάνωσε τη Σύναξη Ηγεσίας, το PETS, το Ροταριανό Συνέδριο και σεμινάρια Ροταριανής ενημέρωσης.
• Συμμετείχε στο Ροταριανό Συνέδριο στην Κύπρο.
• Υποδέχθηκε στην Ελλάδα τον Πρόεδρο του Διεθνούς Ρόταρυ, James Lacy (Οκτώβριος 1998).

Σε όλη αυτή τη διαδρομή, πρεσβευτής Καλής Θέλησης, προωθώντας τη συμφιλίωση των λαών, τη διεθνή κατανόηση και την ειρήνη σε μια γεωγραφική ζώνη με ιδιαίτερες ιστορικές ευαισθησίες.

Τιμήθηκε επανειλημμένα με τη διάκριση Paul Harris Fellow, και έλαβε το Βραβείο Service Above Self, την ανώτατη διάκριση προ-σφοράς.

Στο Πλευρό του – Η Σέλυ

Σε όλα αυτά τα χρόνια, στο πλευρό του Ροταριανού Κούνιο βρισκόταν η ακούραστη σύζυγός του, η αγαπητή Σέλυ, που συμπορεύθηκε μαζί του με τη δική της αξιόλογη διαδρομή. Η προσφορά της ήταν πολύτιμη και πολύπλευρη.

Ο Μάρτυρας – «Ποτέ Ξανά»

Παράλληλα με τη Ροταριανή δράση, ο Κούνιο αφιέρωσε ολόκληρη τη μεταπολεμική ζωή του στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης. Μιλούσε ανοιχτά για το Ολοκαύτωμα, επέστρεφε πολλές φορές στο Άουσβιτς, δεν δίσταζε να τονίζει την ευθύνη της λήθης και της αδιαφορίας, επιμένοντας στο μήνυμα «Ποτέ ξανά». Παρά τον ανείπωτο πόνο, δεν μιλούσε για εκδίκηση – μιλούσε για εγρήγορση απέναντι στον φανατισμό και τον ρατσισμό. Το 2011 τιμήθηκε με την Ανώτατη Τιμητική Διάκριση του Δήμου Θεσσαλονίκης, σε εκδήλωση προς τιμήν των επιζησάντων ομήρων των ναζιστικών στρατοπέδων.

Η Κληρονομιά

Βαριά είναι η Ροταριανή κληρονομιά που αφήνει στον Όμιλο και στην Περιφέρεια ο Χάιντς Κούνιο. Μια κληρονομιά που αποδεχόμαστε και που θα αποτελεί το πιο σημαντικό κεφάλαιο στην «τράπεζα» του Ρόταρυ. Μια κληρονομιά που θα μας συντροφεύει, θα μας καθοδηγεί και θα πρέπει να γίνει παράδειγμα προς μίμηση για τους Ομίλους, την Περιφέρεια και για κάθε Ροταριανό ξεχωριστά.

Έγραψε ο ίδιος: «Επέζησα για να μαρτυρήσω και να προσφέρω.»

Αυτές οι επτά λέξεις είναι ολόκληρο το Ρόταρυ.

Ας είναι αναπαυμένος.

Με βαθύ σεβασμό και ευγνωμοσύνη, Ροταριανή Οικογένεια Περιφέρειας 2475 – Διεθνούς Ρόταρυ